Podstawowe koncepcje adlerowskie, pomocne w budowaniu relacji z dzieckiem

Pozytywna Dyscyplina czerpie z psychologii Alfreda Adlera. Dzięki jego koncepcjom możemy lepiej zrozumieć dzieci i siebie. Oto najważniejsze z nich:

  1. Dzieci to istoty społeczne

Zachowanie dzieci zależy od kontekstu społecznego w którym funkcjonują. Dzieci budują przekonania na temat siebie oraz podejmują decyzje o swoim zachowaniu na podstawie tego jak postrzegają siebie w relacjach z ważnymi osobami oraz na podstawie tego co ich zdaniem ważne osoby czują w stosunku do nich. Oczywiście nie są to procesy świadome i intencjonalne.

  • Zachowanie jest celowe

Zachowanie zależy od celu do którego dążymy. Podstawowym celem jest przynależność. Oczywiście dzieci nie są świadome celu, do którego dążą. Czasem sposoby których używają, aby osiągnąć upragniony cel są błędne. Wynika to z tego, iż dzieci wprawdzie są świetnymi obserwatorami ale kiepskimi interpretorami. Na przykład starsze rodzeństwo obserwując, iż rodzice poświęcają młodszemu mnóstwo uwagi, możne nabrać przekonania, iż rodzice kochają je bardziej. Starszak może błędnie uwierzyć, że aby odzyskać szczególną pozycję w rodzinie musi zachowywać się jak maluch. Zazwyczaj osiąga wtedy efekt przeciwny do zamierzonego – upominanie zamiast troski. Tak zaczyna się błędne koło złego zachowania.

  • Podstawowy cel dziecka to przynależeć i czuć się ważnym

Celem każdego zachowania dziecka jest osiągnięcie przynależności i poczucia znaczenia w kontekście społecznym. Źródłem nieodpowiedniego zachowania są błędne przekonania na temat tego jak ten cel osiągnąć.

  • Dziecko, które zachowuje się niegrzecznie to dziecko zniechęcone

Nieodpowiednie zachowanie to sygnał, który dziecko przesyła dorosłym: „nie czuję, że przynależę, nie czuję, że jestem ważny a w dodatku mam błędne przekonanie jak osiągnąć te cele”. Zrozumienie tego założenia to pierwszy krok, aby skutecznie pomóc niegrzecznemu, czyli zniechęconemu dziecku. Kiedy pojawia się nieodpowiednie zachowanie, potraktuje je jak kod i zastanów się, co naprawdę chce powiedzieć ci dziecko.

  • Poczucie wspólnoty

Poczucie wspólnoty oznacza troskę o innych oraz pragnienie, by uczestniczyć w życiu społecznym
i wpływać na nie. Uczenie dzieci poczucia wspólnoty jest bardzo ważne. Pierwszym krokiem do tego celu jest kształtowanie u dzieci przekonania, że mogą polegać na sobie. Dzięki temu są one gotowe by pomagać innym a tym samym wzmacniają osobiste poczucie samodzielności i zaradności. Jeżeli wyręczamy dzieci we wszystkim nabierają one przekonania, że świat ma im służyć. W przyszłości mają poczucie niesprawiedliwości, kiedy nie uda im się postawić na swoim. Dlatego nie wyręczaj dziecka jeżeli potrafi zrobić coś samo. Poświęć czas aby wytłumaczyć dziecku jak może być pożyteczne w domu i szkole.

  • Równość

Koncepcja równości jest bliska wielu ludziom, jednocześnie kiedy ma dotyczyć ona dzieci pojawiają się wątpliwości. Czy dzieci mogą być traktowane na równi z dorosłymi jeśli brak im doświadczenia, wiedzy i odpowiedzialności? Równość nie zakłada identyczności. Według Adlera dorośli i dzieci są równi pod względem prawa do godności i szacunku. Dla tego w Pozytywnej dyscyplinie nie akceptuje się upokarzania kogokolwiek i w jakimkolwiek celu.

  • Błędy są wspaniałą okazją do nauki

W wielu społeczeństwach uczy się nas wstydzić swoich błędów i dążyć do perfekcji, co często odbiera nam siłę. Pozytywna Dyscyplina uczy akceptowania ludzkich ułomności i słabości oraz traktowania błędów jako wspaniałych okazji do nauki. Pierwszym krokiem jest zmiana negatywnych przekonań na temat błędów, czyli odwaga bycia niedoskonałym. Łatwiej wziąć odpowiedzialność za błąd jeżeli traktuje się go jako okazję do nauki a nie coś złego. Traktowanie błędu jako porażki sprawia,
że wątpimy w siebie, zniechęcamy się oraz zaczynamy oceniać i krytykować siebie i innych. Zamiast tego zastosuj cztery etapy radzenia sobie z pomyłką:

przyznaj się do błędu i wybacz sobie

przyjmij odpowiedzialność za swój wkład w problem

pogódź się z dzieckiem mówiąc „przepraszam”

poszukajcie wspólnie rozwiązania problemu

Kiedy dorosły bierze odpowiedzialność za swoją rolę w konflikcie, dziecko zwykle podąża za jego przykładem i bierze odpowiedzialność za swoją.

  • Upewnij się, że dziecko otrzymało przekaz miłości

Dla rodziców oczywiste jest, że kochają swoje dzieci i działania które wobec nich podejmują wynikają z miłości. Warto upewnić się, że nasze dzieci wiedzą o naszej miłości i doświadczają jej. Pokazywanie miłości wprost wnosi dużo radości, ciepła i zrozumienia w relację z dzieckiem, pozwala też obu stronom zachowywać się lepiej.

W kolejnym tygodniu napiszę o tym co Pozytywna Dyscyplina mówi o karach i nagrodach.

Zapraszam!

Anna Mierzwa

psycholog, edukator Pozytywnej Dyscypliny dla rodziców

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *